10 opuszczonych miast w Europie, do których można wejść całkowicie legalnie

Dla niektórych z Was idealny urlop to gwarne rynki i obładowane magnesami stoiska w europejskich stolicach. Coraz częściej jednak szukamy miejsc, w których jedynym dźwiękiem jest wiatr hulający między pustymi oknami domów. Opuszczone miasta widma przyciągają miłośników historii, fotografów i poszukiwaczy postapokaliptycznych kadrów. Co ważne, nie trzeba łamać prawa ani ryzykować mandatu za nielegalny urbex (miejską eksplorację), aby poczuć dreszczyk emocji.

Zamiast przemykać nocą przez dziury w płotach, możecie odwiedzić miejsca, które upadły na skutek kataklizmów, wojen lub po prostu naturalnych przemian gospodarczych, a dziś są oficjalnie otwarte dla odwiedzających. Znajdziecie je zarówno na południu Europy, jak i znacznie bliżej, na terenie Polski. Zobaczcie zestawienie dziesięciu fascynujących, legalnych do zwiedzania miast, w których czas zatrzymał się dziesiątki lat temu.

Legalnie dostępne miasta widma w Europie to m.in. grecka Spinalonga - dawna kolonia trędowatych, włoskie Balestrino i Pentedattilo, a także dawna osada rolnicza Grablje w Chorwacji. W Polsce ciekawym, dostępnym miejscem jest dawne miasteczko wojskowe Kłomino, które opustoszało po wyjeździe armii radzieckiej.

Spinalonga, Grecja - wyspa odrzuconych

U wybrzeży Krety leży wyspa, która przez lata budziła przerażenie mieszkańców regionu. Od 1903 do 1957 roku działała tam jedna z ostatnich w Europie kolonii dla trędowatych. Dziś to niezwykle fotogeniczne ruiny dawnych weneckich fortyfikacji, wewnątrz których ukryte są puste domy chorych i szpitalne obiekty. Wejście jest w pełni legalne, wystarczy kupić bilet na łódkę kursującą z Eloundy, a sam spacer zajmuje z reguły kilka godzin.

Kłomino, Polska - radziecka tajemnica

Nie musicie wyjeżdżać za granicę, aby poczuć klimat rodem z Czarnobyla. W województwie zachodniopomorskim, w środku gęstego lasu, znajdziecie Kłomino (dawniej Gródek). Przez dekady było to zamknięte, ściśle tajne miasteczko garnizonowe radzieckiej armii, niewidoczne na żadnych polskich mapach. Po wyjeździe Rosjan w latach 90., próbowano je zasiedlić, ale plan upadł, pozostawiając puste bloki, dawne sklepy i obiekty wojskowe otwarte dla spacerowiczów.

Balestrino, Włochy - przegrana z osuwiskami

Włoska Liguria kryje ruiny dawnego Balestrino, położonego na wzgórzu otoczonym zielenią. Z powodu powtarzających się, potężnych osuwisk ziemi, w połowie ubiegłego stulecia ewakuowano stamtąd całą populację, tworząc nowe miasteczko niżej. Stara część pozostaje otwarta dla turystów, choć wymaga ostrożności. Chodzenie po wyznaczonych ścieżkach jest legalne, a widok pochłanianego przez bluszcz starego kościoła San Andrea mocno zapada w pamięć.

Belchite, Hiszpania - pomnik hiszpańskiej wojny domowej

To nie jest zwykłe puste miasto, ale mroczny symbol wojny. Belchite w Aragonii zostało niemal doszczętnie zniszczone podczas zaciętej bitwy w 1937 roku. Po wojnie generał Franco nakazał zbudować nowe miasto obok, a ruiny starego zostawić w nienaruszonym stanie jako przestrogę i pomnik. Zwiedzanie możliwe jest wyłącznie w formie legalnych, organizowanych wycieczek z przewodnikiem, który oprowadza po dziurawych jak sito fasadach kościołów.

Grablje, Chorwacja - ofiara rozwoju turystyki

Podróżując po słonecznej wyspie Hvar, łatwo zapomnieć, że turystyka potrafi zabijać tradycyjne osady. Grablje, niegdyś kwitnące miasteczko żyjące z uprawy lawendy i produkcji oliwy, całkowicie wyludniło się, gdy młodzi ludzie uciekli do pracy w kurortach nadmorskich. Dziś możecie swobodnie spacerować po kamiennych, opuszczonych domach i wąskich uliczkach, z których wciąż roztacza się obłędny zapach dziko rosnącej lawendy.

Pentedattilo, Włochy - miasto pięciu palców

Na samym końcu "włoskiego buta", w Kalabrii, z formacji skalnej przypominającej ogromną dłoń wyrasta Pentedattilo. To dawna grecka osada z ponad 2000-letnią historią, która została całkowicie opuszczona po niszczycielskim trzęsieniu ziemi na przełomie lat 60. i 80. XX wieku. Obecnie władze regionu promują to miejsce, ułatwiając całkowicie legalny dostęp turystom, co pozwoliło otworzyć tam pojedyncze, rzemieślnicze sklepiki.

Prypeć, Ukraina - skażony relikt ZSRR (Status: Obecnie zawieszone)

Choć ze względu na trwającą wojnę wyjazdy turystyczne do strefy wykluczenia wokół Czarnobyla zostały wstrzymane, przed inwazją Prypeć była symbolem w pełni legalnego, komercyjnego urbexu. Miasto z słynnym, zardzewiałym diabelskim młynem, szkołami pełnymi porzuconych masek przeciwgazowych i basenem Lazurowym przyciągało tłumy. Mimo skażenia radioaktywnego, jednodniowe wycieczki z przewodnikiem uchodziły za stosunkowo bezpieczne. Warto trzymać ten punkt na liście powojennej.

Grytviken, Terytoria Brytyjskie (Wyspa Georgia Południowa)

To technicznie rzecz biorąc Europa pod kątem przynależności terytorialnej (brytyjskie terytorium zamorskie), choć położone na dalekim południu Atlantyku. Grytviken to opuszczona stacja wielorybnicza, gdzie rdzewieją potężne statki, a między starymi, drewnianymi domkami przechadzają się stada pingwinów. Miejsce jest legalnie dostępne dla pasażerów statków ekspedycyjnych i stanowi fascynujący, mroźny skansen przemysłu, którego już nie ma.

Skrunda-1, Łotwa - radarowe miasto widmo

Kolejna radziecka tajemnica, tym razem zlokalizowana u naszych sąsiadów. Skrunda-1 była miejscem stacjonowania personelu obsługującego potężne radary wczesnego ostrzegania przed atakiem rakietowym. Po opuszczeniu bazy w 1998 roku, bloki z wielkiej płyty, sale gimnastyczne i kina zostały puste. Rząd łotewski udostępnił ten obszar za niewielką opłatą dla każdego, kto chce poczuć na własnej skórze ciężką, zimnowojenną atmosferę.

Craco, Włochy - miasto wprost z Pasji

Bazylikata skrywa ruiny Craco, jednego z najbardziej widowiskowych, opuszczonych miast na świecie, które służyło jako tło dla filmu "Pasja" Mela Gibsona. Zbudowane na stromym wzgórzu, zostało ewakuowane w latach 60. ubiegłego wieku z powodu groźnych obsuwisk. Podobnie jak w hiszpańskim Belchite, samodzielne eksplorowanie ruin jest surowo wzbronione ze względów bezpieczeństwa, ale możecie wykupić w pełni legalną wycieczkę z przewodnikiem i kaskiem na głowie.

Na co uważać podczas legalnego urbexu?

Nawet jeśli wejście do danego miasteczka jest w pełni dozwolone, nie oznacza to, że obszar przypomina przygotowany i bezpieczny park rozrywki. Stan budynków z każdym rokiem ulega pogorszeniu.

• Do miejsc takich jak Kłomino czy Pentedattilo zawsze wchodźcie w pełnych butach z grubą, twardą podeszwą, zardzewiałe gwoździe przebijające deski podłogowe to najczęstsza przyczyna wypadków w takich strefach.
• Zwracajcie uwagę na oznaczenia - to, że teren miasteczka jest otwarty, nie oznacza, że do każdego domu można legalnie wejść; część zrujnowanych posesji może być wyraźnie ogrodzona ze względu na ryzyko zawalenia stropu.
• Zawsze informujcie kogoś o tym, gdzie się wybieracie, ponieważ w opustoszałych, betonowych strukturach bardzo często występuje całkowity brak zasięgu sieci komórkowych.

Podsumowanie - cisza bywa głośniejsza niż tłum

Wyjazd do opuszczonego miasta daje możliwość obcowania z przestrzenią w sposób, jakiego nie doświadczycie na rynku we Florencji czy przed wieżą Eiffla. Kiedy stajecie przed starym, pustym budynkiem szkoły w Balestrino i widzicie, jak przyroda bezwzględnie wdziera się do środka przez rozbite okna, zyskujecie zupełnie nową perspektywę na upływ czasu. Takie wyprawy uczą pokory wobec historii i natury, udowadniając, że czasem najciekawsze są miejsca, o których świat postanowił po prostu zapomnieć.

materiał zewnętrzny