Drewniany Meczet w Kruszynianach ciekawostki
fot. Basia Lasocka / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)
Drewniany Meczet w Kruszynianach to najstarszy zachowany muzułmański obiekt sakralny w Polsce, będący unikatowym połączeniem islamskich tradycji religijnych z lokalną architekturą wiejską Podlasia, uznany za Pomnik Historii i świadectwo wielowiekowej obecności Tatarów na ziemiach Rzeczypospolitej.
lokalizacja: Kruszyniany (woj. podlaskie)
współrzędne: 53°10′35″N 23°48′47″E
Ostatnia aktualizacja: 09/04/2026
💾 Kopia zapasowa postępu
Postęp jest zapisywany lokalnie w tej przeglądarce. Wykonuj regularnie eksport kodu bezpieczeństwa.
📋 Odwiedzone miejsca
20 ciekawostek o drewnianym Meczecie w Kruszynianach
- Jan III Sobieski nadał w 1679 roku wieś Kruszyniany pułkownikowi Samuelowi Murzie Krzeczowskiemu w zamian za zaległy żołd za służbę wojskową.
- Obecny budynek wzniesiono prawdopodobnie w drugiej połowie XVIII wieku lub na początku XIX wieku na miejscu wcześniejszej świątyni wzmiankowanej już w 1717 roku.
- Budynek ustawiony jest na planie prostokąta o wymiarach 10 na 13 m.
- Drewniana konstrukcja meczetu jest oszalowana deskami pomalowanymi na charakterystyczny ciemnozielony kolor.
- Wnętrze świątyni podzielone jest na dwie główne części: salę modlitewną dla mężczyzn oraz mniejsze pomieszczenie dla kobiet zwane babińcem.
- Kierunek modlitwy wyznacza mihrab czyli niewielka wnęka w południowej ścianie skierowana w stronę świętego miasta Mekki.
- Do wnętrza prowadzą dwa osobne wejścia: jedno główne przeznaczone dla mężczyzn i drugie boczne dedykowane wyłącznie kobietom.
- Nad główną bryłą budynku górują trzy wieżyczki zwieńczone półksiężycami z których dwie większe pełnią funkcję minaretów a trzecia mniejsza jest bez okien.
- Dach świątyni pokryty jest gontem co wizualnie upodabnia meczet do okolicznych cerkwi i kościołów katolickich z tego samego okresu.
- Obiekt uzyskał status Pomnika Historii w 2012 roku na mocy zarządzenia Prezydenta Polski Bronisława Komorowskiego.
- Podczas nabożeństw imam wygłasza kazania ze specjalnej podwyższonej ambony zwanej minbarem na którą wchodzi się po sześciu stopniach.
- Kamień węgielny z wyrytą datą 1846 roku odnaleziony w fundamencie przy wejściu dla kobiet sugeruje rok jednego z poważniejszych remontów.
- Meczet w Kruszynianach jako jedyny w Polsce posiada nietypowy układ dwóch wież w fasadzie frontowej co jest wyraźnym zapożyczeniem z architektury kościołów barokowych.
- Podłogi w sali modlitewnej wyłożone są miękkimi dywanami ponieważ wierni zgodnie z tradycją wchodzą do środka bez obuwia.
- Ściany wewnątrz zdobią muhiry czyli artystycznie wykonane tablice z cytatami z Koranu oraz haftowane tkaniny z motywami roślinnymi.
- 16 marca 2010 roku meczet odwiedził brytyjski książę Karol (obecnie król Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej )który z wielkim zainteresowaniem delektował się tatarską kulturą i kuchnią.
- W 2024 roku przyznano dotację w wysokości 80 tysięcy złotych na niezbędne prace remontowe przy tej zabytkowej konstrukcji.
- Liczba wiernych mogących jednocześnie uczestniczyć w modlitwie jest ograniczona kubaturą gdyż powierzchnia użytkowa całego obiektu wynosi zaledwie około 130 m².
- Wieś Kruszyniany bywa nazywana "trzyniedzielną" ponieważ w jednej okolicy świętuje się piątek muzułmański sobotę żydowską i niedzielę katolicką.
- 28 kwietnia 2022 roku Poczta Polska wyemitowała znaczek pocztowy upamiętniający kruszyniański meczet (o nominale 3,6 zł).
Dodaj ciekawostkę
Drewniany Meczet w Kruszynianach pytania
Gdzie znajduje się meczet w Kruszynianach?
Budynek położony jest we wsi Kruszyniany na Podlasiu, w pobliżu granicy z Białorusią, około 50 km od Białegostoku.
Dlaczego meczet nazywany jest "zielonym"?
Nazwa ta pochodzi od charakterystycznego, ciemnozielonego koloru drewnianej elewacji, który w islamie jest uznawany za barwę świętą.
Kiedy powstał obecny budynek meczetu?
Dokładna data nie jest znana, ale przypuszcza się, że świątynię w obecnym kształcie wzniesiono w drugiej połowie XVIII lub na początku XIX wieku .
Czy jest to najstarszy meczet w Polsce?
Tak, meczet w Kruszynianach jest uznawany za najstarszą zachowaną świątynię muzułmańską w granicach Polski.
Jakie są zasady ubioru podczas zwiedzania?
Przed wejściem do meczetu należy obowiązkowo zdjąć buty, a kobiety powinny unikać strojów odsłaniających ramiona lub kolana.
W jakim stylu architektonicznym zbudowano meczet?
Świątynia ma unikalny styl łączący lokalne tradycje budownictwa cerkiewnego i kościelnego z elementami orientu, takimi jak wieże z półksiężycami.
Co znajduje się we wnętrzu meczetu?
Wnętrze podzielone jest na dwie sale: większą dla mężczyzn i mniejszą dla kobiet, a podłogi wyłożone są miękkimi dywanami.
Czy turyści mogą wchodzić do meczetu?
Tak, meczet jest udostępniony do zwiedzania dla turystów wyznania niemuzułmańskiego, zazwyczaj w towarzystwie przewodnika.
Kim są Tatarzy, którzy zbudowali ten meczet?
To potomkowie muzułmańskich wojowników, którym król Jan III Sobieski nadał te ziemie w XVII wieku w zamian za wierną służbę wojskową i zaległy żołd .
Czym są "muhiry" wiszące na ścianach?
Są to dekoracyjne, często misternie haftowane lub malowane tkaniny z wersetami z Koranu, które zdobią ściany sali modlitewnej.
Jak nazywa się cmentarz obok meczetu?
Muzułmański cmentarz to "mizar", a ten w Kruszynianach znajduje się tuż za meczetem i kryje nagrobki pochodzące nawet z XVII wieku .
Dlaczego meczet ma dwie wieże?
Dwie wieże na froncie budynku pełnią symboliczną funkcję minaretów, choć ich kształt przypomina wieże znane z lokalnych kościołów katolickich.
Ile kosztuje bilet wstępu do meczetu?
Opłata za zwiedzanie z przewodnikiem jest symboliczna i wynosi zazwyczaj 10 zł za bilet normalny oraz 5 zł za ulgowy.
Czy w meczecie odbywają się modlitwy?
Tak, świątynia nadal pełni funkcje sakralne i służy lokalnej społeczności tatarskiej podczas ważnych świąt muzułmańskich, takich jak Bajram.
Co to jest mihrab?
Mihrab to specjalna wnęka w ścianie meczetu, która wskazuje wiernym kierunek Mekki, w stronę której muszą zwracać się podczas modlitwy.
Dodaj pytanie / odpowiedź
Najbliższe miejsca:
-
Białowieski Park Narodowy 52,9 km -
Puszcza Białowieska 53,0 km -
Narwiański Park Narodowy 63,1 km -
Zamek w Tykocinie 69,6 km -
Biebrzański Park Narodowy 75,7 km
14°
11°
11°11°12°
Zamek w Tykocinie
Wioska dyniowa – odkryj wyjątkowe miejsce na jesienny wypoczynek
10 miasteczek w Polsce w nurcie „slow”, w których czas całkowicie się zatrzymał
Zamek w Baranowie Sandomierskim
Gdzie na wycieczkę z psem? 10 pięknych miejsc i szlaków w Polsce przyjaznych czworonogom
Bazylika kolegiacka św. Piotra i Pawła w Kruszwicy
Czeska Szwajcaria i Skalne Miasta: Gotowy plan na weekend tuż za polską granicą
Ratusz w Opolu
Gdzie na wino w Europie? 10 malowniczych regionów winnych, które zachwycą nie tylko smakoszy
0 Komentarzy