Święty Krzyż

Święty Krzyż zwany również Łysą Górą znajduje się w Nowej Słupi, we wschodnim paśmie Łysogór (województwo świętokrzyskie).

Odwiedzając to miejsce możemy zobaczyć gołoborze, rezerwat przyrody, klasztor, muzeum, oraz wieże telewizyjną.

Współrzędne geograficzne: 50°51′37″N 21°02′49″E

Ostatnia aktualizacja: 21/08/2026

Użyj dwóch palców, aby przesunąć mapę

Zaznacz odwiedzone miejsca!

Klikaj przycisk „Dodaj do listy odwiedzonych”, aby zmienić pinezkę danego miejsca na mapie na zieloną. Pozwoli to wyraźnie oddzielić miejsca, które już znasz, od tych czekających na odkrycie.

Ważne: Twój postęp zapisywany jest wyłącznie w pamięci przeglądarki. Czyszczenie ciasteczek (cookies) lub historii spowoduje całkowity reset zapisanych miejsc. Aby nie utracić danych, użyj opcji Zapisz kopię , która wygeneruje Twój osobisty kod.

💡 Jak to działa?

Zapisywanie kodu działa jak "zapis gry". System tworzy jednorazową migawkę (snapshot) Twojego aktualnego postępu. Gdy wkleisz ten kod na innym urządzeniu, Twoja dotychczasowa lista zostanie przywrócona do stanu z momentu generowania kodu.

Skopiuj ten unikalny kod i zachowaj go. Użyjesz go na innym urządzeniu, aby odzyskać listę miejsc.

Wklej kod z innego urządzenia. Obecny stan na tym urządzeniu zostanie nadpisany i przywrócony do stanu z kodu.

Odwiedzone miejsca: 0

Usunąć z odwiedzonych?

30 ciekawostek o Świętym Krzyżu

Będąc w województwie świętokrzyskim, jest to miejsce, które koniecznie trzeba zobaczyć.
Święty Krzyż jest drugim najwyższym szczytem w górach Świętokrzyskich (około 595 m n.p.m.)
W zamierzchłych czasach miejsce to było święta górą pogan.
Klasztor na Świętym Krzyżu według legend założony został przez Bolesława Chrobrego w 1006 roku.
Wieża na Świętym Krzyżu będąca Radiowo-Telewizyjnym Centrum Nadawczym, ma wysokość 157 metrów.
Wieża ta jest najwyższą wolnostojącą wieżą telewizyjną w Polsce.
Z Nowej Słupi na Święty Krzyż prowadzi Droga Królewska.
Przez Święty Krzyż przechodzi czerwony szlak turystyczny imienia Edmunda Massalskiego (prowadzi on z Gołoszyc do Kuźniaków).
Klasztor wybudowany został na miejscu, w którym według legend spotykały się czarownice. Miało to na celu odpędzenie złych mocy.
Powierzchnia gołoborza przy Święty Krzyżu ma około 4 hektary. Obejrzeć je można z platformy widokowej.
Gołoborze to nazwane zostało imieniem profesora R. Kobendzy (znanego botanika).
Idąc na Święty Krzyż Drogą Królewską mijamy grotę Matki Bożej i Krzyże Pokutne.
Droga Królewska zaczyna się przy pomniku Emeryka. Związana jest z nim legenda. Ludzie wierzą, że posąg się przesuwa i jak dojdzie na Święty Krzyż, nastąpi koniec świata.
W 1260 roku na Święty Krzyż napadli Tatarzy. Zdobyli i obrabowali klasztor, mordując wszystkich zakonników. Ich najcenniejszym łupem było Drzewo Krzyża Świętego. Kradzież ta według legendy sprowadziła na Tatarów plagę zarazy, zaczęły się mordy, rażenia piorunami. Przerażeni tą całą sytuacją postanowili oddać ten relikt.
Drzewo Krzyża Świętego nie tonęło w wodzie, nie dało się podpalić, ani w żaden inny sposób zniszczyć.. Wierzono, że pochodziło z krzyża, do którego przybito Jezusa Chrystusa.
W 1286 roku Bolesław Wstydliwy rozpoczął odbudowę zrujnowanego klasztoru, oraz sprowadził 12 zakonników z Monte-Cassino.
Kolejny atak nastąpił w 1370 roku przez Litwinów. Wtedy również zrabowano ten najcenniejszy skarb. Według legendy, gdy wóz ze Świętym Drzewem mijał granice Polski, zatrzymał się na moście i żadna siła nie była w stanie go poruszyć. Każdy kto go dotknął, padał martwy. Litwini również nie mieli innego wyjścia, musieli odesłać z powrotem Święty Krzyż.
Opactwo to jako jedyne w Polsce stało się w okresie średniowiecza narodowym sanktuarium.
W 1410 r. przed bitwą pod Grunwaldem, pielgrzymkę do klasztoru odbył król Władysław Jagiełło. Święty Krzyż zrobił na nim tak duże wrażenie, że otoczył klasztor specjalna opieką. Wprowadził podwójny krzyż patriarchalny do heraldyki jagiellońskiej. Traktował to jako swój osobisty herb.
26 października 1777 roku wybuchł pożar, który w ciągu niespełna 3 godzin, spalił prawie doszczętnie klasztor. Pozostały z niego jedynie mury. Cudem ocalało Święte Drzewo. Wtedy niestety wygląd pierwotny klasztoru został na zawsze utracony.
Pod koniec XIX wieku, oraz w okresie dwudziestolecia międzywojennego w klasztorze urządzono ciężkie więzienie.
Niemcy podczas II wojny światowej utworzyli tam obóz zagłady jeńców radzieckich. Zginęło około 7 tysięcy osób. Ich zbiorowa mogiła znajduje się na polanie pod szczytem.
Obecnie w klasztorze mieszkają Misjonarze Oblaci Maryi Niepokalanej.
Klasztor ten jest świętokrzyską mekka pielgrzymów. Zjeżdżają oni tutaj z całego kraju. Został on podniesiony do rangi Bazyliki Mniejszej.
Z wieży klasztoru podziwiać można panoramę aż po Tatry.
Od nazwy opactwa pochodzi nazwa Gór Świętokrzyskich, oraz województwa świętokrzyskiego.
Z boku kościoła na Świętym Krzyżu znajduje się zejście do skrypty Księcia Jeremiego Wiśniowieckiego, gdzie można oglądać jego zmumifikowane ciało.
Jagiełło podczas wizyty w klasztorze chciał wyrwać kapłanowi Święty Krzyż, po czym stracił władzę w rękach, która przeszła dopiero po wielu godzinach gorliwych modlitw. Za to podarował zakonnikom bryłę złota, z której zrobiono podstawę pod Święty Krzyż.
W czerwcu 2006 r. odbyła się impreza z okazji tysiąclecia istnienia klasztoru.
Na Świętym Krzyżu 11 czerwca 2006 roku zasadzony został dąb Jana Pawła II wyhodowany z żołędzia najstarszego w Polsce dębu "Chrobry", poświęconego przez Ojca Świętego.

Dodaj ciekawostkę

Święty Krzyż pytania

Ile kosztuje wejście na Święty Krzyż?

Wejście do Świętokrzyskiego Paru Narodowego kosztuje 7 zł (bilet ulgowy 3,5 zł), wejście na wieżę widokową 5 zł (bilet ulgowy 3 zł), wejście do Muzeum Przyrodniczego Świętokrzyskiego Parku Narodowego kosztuje 8 zł (bilet ulgowy 4 zł), wejście do krypty - 2 zł (bilet ulgowy 1 zł).

Na Święty Krzyż można wjechać samochodem?

Od strony Łysicy na szczyt prowadzi asfaltowa droga. W niedzielę i uroczystości kościelne, można wjechać samochodem (pobyt maksymalnie do godziny 14:00). Wjechać na górę można również lokomotywą elektryczną.

Co to są te gołoborza?

Jest to lokalna nazwa obszaru, który nie porasta las (gołe od boru).

Jak wygląda sytuacja z parkowaniem samochodu?

Od strony Nowej Słupi, przy początku Drogi Królewskiej jest płatny parking (7 zł). Od strony Łysicy parking również jest płatny (6-7 zł).

Jakie są atrakcje?

Wewnątrz klasztoru funkcjonuje klimatyczna kawiarenka i restauracja w piwnicach. Można pojechać bryczką ze Świętego Krzyża do Świętej Katarzyny, skąd niedaleko jest do najwyższego szczytu Gór Świętokrzyskich.

Jakie są zakazy?

Na terenie całego opactwa obowiązuje zakaz : palenia, wprowadzania zwierząt i fotografowania. Nie można też wchodzić w nieodpowiednich strojach np. plażowych, krótkich sukienkach. Nie można zwiedzać klasztoru podczas odprawianych mszy.

W jakich godzinach można wejść na wieżę widokową na Świętym Krzyżu?

Od 9:00 do 17:00 przez cały tydzień.

Ile kosztuje wejście na wieżę widokową na Świętym Krzyżu?

Bilet normalny kosztuje 5 zł, a ulgowy 3 zł.

Wejście do muzeum misyjnego MOMN jest darmowe?

Opłata jest dobrowolna. Pieniądze przekazane są na Misję.